تغذیه نوزاد یکی از مهمترین عوامل رشد و سلامت جسمی و روانی اوست. بسیاری از والدین نگران این هستند که نوزادشان کم شیر میخورد، فاصله بین وعدههای شیردهی چقدر باشد، چه زمانی غذای جامد را شروع کنند و چگونه از مشکلات گوارشی و حساسیت غذایی پیشگیری کنند.
۱. میزان شیر مورد نیاز نوزاد
میزان شیر مورد نیاز نوزاد بستگی به سن، وزن و سرعت رشد او دارد. ۰–۱ ماه: ۷۰–۹۰ میلیلیتر در هر وعده، ۸–۱۲ وعده در ۲۴ ساعت. ۱–۳ ماه: ۹۰–۱۲۰ میلیلیتر در هر وعده، ۷–۹ وعده در ۲۴ ساعت. ۴–۶ ماه: ۱۲۰–۱۵۰ میلیلیتر در هر وعده، ۶–۸ وعده در ۲۴ ساعت.
میزان شیر میتواند با توجه به وزن و وضعیت سلامت نوزاد متفاوت باشد. نشانههای گرسنگی شامل خمیازه، مکیدن دستها یا بیقراری است.
۲. فاصله بین شیردهیها
۰–۳ ماه: هر ۲–۳ ساعت. ۴–۶ ماه: هر ۳–۴ ساعت.
فاصله کوتاه یا طولانی غیرطبیعی میتواند منجر به نفخ، یبوست یا کاهش وزن شود.
۳. نوزاد کم شیر میخورد، آیا طبیعی است؟
برخی نوزادان ممکن است کمتر از حد متوسط شیر بخورند که گاهی طبیعی است. اما اگر نوزاد وزنگیری کافی نداشته باشد، کمتر از ۴–۵ وعده شیر در روز بخورد یا تحریکپذیر، خسته یا کمانرژی باشد، والدین باید با پزشک متخصص اطفال مشورت کنند.
۴. شروع غذای جامد
معمولاً از ۶ ماهگی با نظر پزشک آغاز میشود. شروع با غذای نرم و تکمادهای مانند فرنی غلات یا پوره سبزیجات توصیه میشود و باعث تقویت مهارت جویدن، رشد سیستم گوارشی و تامین مواد مغذی بیشتر میشود.
پیش از ۶ ماهگی، سیستم گوارش نوزاد آماده نیست و احتمال حساسیت و مشکلات گوارشی وجود دارد.
۵. نفخ پس از شیر یا غذا
بلع هوا هنگام تغذیه، هضم ناقص لاکتوز یا پروتئین شیر، و معرفی غذای جدید میتواند باعث نفخ شود.
شیردهی در وضعیت صحیح و آرام، استفاده از سرشیشه مناسب و معرفی تدریجی غذاهای جدید کمک میکند.
۶. ترکیب شیر مادر و شیر خشک
ترکیب شیر مادر و شیر خشک معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند، اگر مطابق نیاز نوزاد و با فواصل مناسب مصرف شود و باعث رشد طبیعی شود.
۷. پیشگیری از یبوست و اسهال
رعایت فواصل تغذیه، ماساژ شکم، حرکات پا و انتخاب شیر مناسب میتواند از یبوست و اسهال جلوگیری کند.
۸. حساسیتهای غذایی
شیر گاو، تخممرغ، آجیل و برخی میوهها و سبزیجات ممکن است حساسیت ایجاد کنند. معرفی تدریجی و مشاهده واکنشها توصیه میشود.
جمعبندی
تغذیه نوزاد باید مطابق سن، وزن و نیازهای رشد او باشد. رعایت فواصل مناسب شیردهی، شناخت میزان نیاز شیر، شروع به موقع غذای جامد و پیشگیری از مشکلات گوارشی و حساسیتهای غذایی، پایه رشد سالم و سلامت نوزاد را تضمین میکند.
